Taboe: Met een kind verlies je vrijheid

Zondagochtend. Je loopt met de kinderwagen langs een terras. Daar zit een stel aan de koffie, krantje erbij, geen haast. En ineens voel je een steek. Dat was jij. Dat waren jullie.

En bijna tegelijk komt de gedachte erachteraan: dat mag ik niet denken. Je houdt van je kind. Je wilde dit zo graag. Dus slik je het weer in.

Herken je dat? Dan ben je niet de enige. In mijn praktijk hoor ik het steeds vaker. Ouders die stil verlangen naar een stukje vrijheid, en zich daar vervolgens schuldig over voelen. En ook in mijn eigen leven herken ik het. Ik heb veel plezier met mijn kinderen. Aan de andere kant voelen de trektochten door Noorwegen en spontane (wereld)reizen met oldtimers heel ver weg.

“Ik mag toch niet klagen?”

Van alle kanten hoor je het: geniet ervan, het gaat zo snel voorbij. Op social media zie je vooral zonnige foto's van blije gezinnen. En dus lijkt het alsof iedereen dit moeiteloos doet.

Wat bijna niemand hardop zegt: je hele leven is veranderd. Spontaan de deur uit? Uitslapen? Een avond niks moeten? Het is er allemaal niet meer zomaar.

Dat gemis wordt na het krijgen van een kind al snel een taboe. Alsof iets voor jezelf nodig hebben betekent dat je een slechte ouder bent. Alsof je ondankbaar bent.

Een moeder zei laatst tegen me: “Ik heb alles wat ik wilde. Waarom voelt het dan alsof ik ergens ben verdwenen?”

Ze was niet ondankbaar. Ze was zichzelf kwijtgeraakt. Zoals zo veel mensen die ik spreek.

“Het is een verlies, en dat mag je zo noemen”

Met de komst van een kind krijg je er iets prachtigs bij. En je verliest ook iets. Je oude ritme. Je tijd. Je ruimte. Een stuk van je onafhankelijkheid, als persoon én als stel.

In ACT (Acceptance & Commitment Therapy) werken we met het idee dat twee dingen tegelijk waar kunnen zijn. Je houdt intens veel van je kind. En je mist je vrijheid. Het één maakt het ander niet minder echt.

Het wordt pas zwaar als je dat gemis wegduwt. Dan gaat het ondergronds. Het komt eruit als prikkelbaarheid, vermoeidheid, of een kort lontje bij je partner. Wat je niet voelt, stuurt je alsnog.

“We zijn een goed team, maar waar zijn wij gebleven?”

Wat ik vaak zie: stellen worden na de geboorte heel goed in logistiek. Wie haalt, wie brengt, wie staat er vannacht op. Ze draaien als een geoliede machine.

Maar ergens onderweg raken ze elkaar kwijt.

En als vrije tijd schaars wordt, ontstaat er makkelijk een stil scorebord. Jij ging vorige week al sporten. Ik heb al drie maanden geen avond voor mezelf gehad. Niemand zegt het hardop, maar iedereen telt mee.

Dan gaat de ruzie over wie er zaterdag weg mag. Terwijl het eigenlijk gaat over iets diepers: ik mis mezelf, en ik mis ons.

Goed voor jezelf zorgen is geen luxe

Je kunt niet blijven schenken uit een lege kan. Hoe graag je ook wilt.

Tijd en ruimte voor jezelf is geen egoïsme. Het is de basis om er voor een ander te kunnen zijn. Een ouder die af en toe kan opladen, heeft meer geduld, meer zachtheid en meer plezier. Je kind merkt dat feilloos.

En misschien nog belangrijker: je kind kijkt naar jou. Wat leer je je kind als je jezelf altijd wegcijfert? En wat leer je als je laat zien dat je goed voor jezelf mag zorgen?

Hetzelfde geldt voor jullie relatie. Tijd samen, zonder over luiers of planning te praten, is geen extraatje. Het is onderhoud aan het fundament waar jullie gezin op staat.

Wat je vandaag al kunt doen

1. Spreek het uit, zonder het op te lossen. Vraag elkaar: Wat mis jij het meest van ons leven van vroeger? Luister alleen. Geen “ja, maar”. Geen oplossingen. Laat het er gewoon zijn.

2. Maak van vrije tijd een afspraak, geen gunst. Spreek af dat jullie allebei een vast moment per week hebben dat van jou is. Dan hoeft niemand erom te vragen, en hoeft niemand het te verdienen.

3. Denk klein. Vrijheid hoeft geen weekend weg te zijn. Twintig minuten wandelen, alleen. Een kop koffie die je warm opdrinkt. Begin daar.

4. Vergeet jullie niet. Plan één moment samen, zonder telefoons en zonder planning-overleg. Al is het een half uur op de bank na het slapengaan.

En neem deze vragen eens mee:

• Wat ben ik kwijtgeraakt dat ik écht mis?

• Wat heb ik nodig om me weer een beetje mezelf te voelen?

• Wat houdt mij tegen om dat te vragen?

  
  

En dat hoeft niet alleen

Soms zit het gemis zo diep, of loopt de spanning tussen jullie zo hoog op, dat praten thuis niet meer lukt. Elk gesprek eindigt in hetzelfde rondje. Dat is geen falen. Dat is een teken dat jullie even hulp kunnen gebruiken.

In mijn praktijk kijk ik samen met jou of jullie naar wat er speelt. Wat jullie kwijt zijn geraakt, wat er nog wél staat, en hoe je weer ruimte maakt voor jezelf én voor elkaar. Niet zweverig, wel eerlijk.

Want een goede ouder zijn begint niet bij jezelf wegcijferen. Het begint bij jezelf niet vergeten.

Over de schrijver

Ik ben Willem Kwakernaak, relatietherapeut en coach bij Praktijk InArnhem, in de regio Arnhem - Nijmegen. Ik begeleid mensen bij relatieproblemen, persoonlijke ontwikkeling, stress en herstel na ingrijpende gebeurtenissen. In mijn praktijk werk ik met ACT, IBCT en systemisch werk, o.a. met opstellingen. Ook bied ik ondersteuning bij verzuimpreventie en schoolre-integratie.

Meer weten of een afspraak maken? Neem gerust contact op.